Lazonas inorak üaûa wanas mçika vanati moşkva ûas nati na–ikoms steri xoloti timuşi kowiru. Oğune mağalapes omtfute timuşi na-owirams mtfirik do inorak, hemindos şkule tamo tamo tapalapeş üele kogyulun. Hanwo heşo var ivu mağalapes mtfu var-mtfu, meonas iri üele domtfu. wanaşi iptineri ndğas dido oraşen doni na-var iâiren ar durumi naren doğak kçete na-moitvu kobâirit. Lazonas enni dido mtfiri tuta-müules mtfims, tuta-müules na-var mtfu dido m3ika ren. İnora itkvinaşi ipti inepe do mtfirişi omtfu mulun.
Lazona wanaşi ardido oras üaûa üele xanöe do xanöaşi mteli perepe üaûa oras na-iâiren ar sva ren. Ham xanöenoba domawonen wanaşi viûoar tutasti âiroms üoçepe-çkunik. Lazonas mtfirik ham xanöenoba motvimu mtiniti dido ktureri ar âirama na-yoçkindams didopes miçkinan. Germape, kunwulepe, onûulepe üaûa üele kçe perişi pağobaşi do mskvanobaşite mtfirite moitven. Lazonas mtfirik üoçepeşi jindole na-ikoms ektik muşeni-na dido ktureri iven. Mtfirişi omtfu gyoöüaşi didi öuûa irik ham skva doğaşi olayi oâramu şeni iöişinen. Misa, tam ona-mtfums mtfirik timuşi üoçepes oâiramu şeni sanki n3aşen golankfireri, golankfireri gextimute ar doağaşi olayişen dido öanda owirams steri ren.
Dio wanapes dido mtfiri mtfimaşi mskvanobaşen üele üoçepesti didi nworinapeti meçams. Mağala opuûepeşi gzape nitragen, oxtima var iven, elektriğişi meüvata iven. Dio oprapesti mcveşi pi3arişi oxerepeşi jindoleni monüanobak oxorişe gondina mot meçamûas yado mtfirepeşi gexvimu uüors. Dio orasti doğaşe gondinati meçams. Nxalepeşi ûoûepe gelaûroxun, didopeti geikten.
Mtfiri berebeşi enni na-ioropinen doğaşi olayı ren. Mtfiris osteru dido üai uwonan, gale mtfiri badi ikomando mtfiriş burti isternan. Svape memskvaneri na-uğunanpek gelaşurinoniten okti sotipeşen gelişurinaman.
Maüinçalobaşe merağoni üoçepek şeniti ktureri do na-unonan ar otami eçkindun. Ham orapes uyguni na-ren maüinçaloba na-uüors steri ikoman. Ham na-oxogowonapit oxoris inora şeni na-uüors do na-ubağun üonari xazirluği na-uğunanpe şeni üai iven. İnora şeni na-ubağunüo oûubinoni do oöüomonişi xazirluği na-ubağonüo âğala-skidala na-var uğuanpe şeni na-var axenenanpeti koren.
Hawi Lazonaşi noğapes apartumanepes üaloriferite inoraşi ini-muşişen iguraman. Dido oxorepes do opuûepes haya sobabeten iven. Mexola woxlenoras oxorepeşi iris sobape rûu. Ham sobapes oövoni noşkeri na-varûu şeni oğuneşen na-ixaziru dişkape iöveûu. Sobapes na-iguben gyarepeşi, öburi do şinaxeri nöoloşi ogubuten na-eçkindun doğali oöüomalepeşi şura mu ôaûiki hawipes dido var maâirenan.
Lazonas doğak timuşi woneri ren. Mçxvapora, pukrinora, inora do stvelora iri xolo skidun Lazonak. İnora var ivaşa pukrinora var iven. Doğak onciru şeni üaûa oras mtfirişi yorgani-muşi çumers, goüun3xu şeniti pukrinora.
Lazonada Kış
Lazonada kış her yıl az veya çok olsada yaptığı gibi yinede kendini gösterdi. Önceleri yükseklerde yağıp kendimi gösteren kar ve kış, daha sonraları yavaş yavaş alçaklara doğru iner. Bu yıl pek öyle olmadı yükseklere yağar yağmaz, ardından her tarafa yağdı. Yılın ilk günü çok zamandır karşılaşılmayan bir durum olan doğanın beyaza büründüğünü gördük. Lazonada kar en çok şubat ayında yağar, subat ayında yağmadığını çok az olur.
Kış deyince tabiî ki ilk önce soğuklar ve kar yağışı gelir.
Lazona Yılın büyük çoğunluğunda hertarafı yeşil ve yeşilin tonlarının her zaman görüldüğü bir yerdir. Bu yeşilliği sanırım yılın onbir ayında görür insanlarımız. Lazonada karın bu yeşilliği örtmesi gerçekten çok değişik bir görünüm yarattığını çoğumuz biliriz. Dağlar, tepeler bahçeler her yer beyaz rengin temizliği ve güzelliği ile karla örtülür. Lazonada karın insanlar üzerindeki etkisi nedense çok değişik olur. Kar yağışı başladığında büyük küçük herkes bu güzel doğa olayını seyretmek için yarışır. Sessiz, sakin yağan karda, kendini insanları izlettirmek için sanki gökten salına salına inişi ile bir doğa olayından çok şölen izlettirir gibidir.
Bazı yıllar kar çok yağdığında güzelliğin yanı sıra insanlara büyük eziyetlerde verir. Yüksek köylerin yolları kapanır, ulaşım sağlanmaz, elektrik kesintisi olur. Bazı zamanlarda eski ahşap evlerin çatılarından ağırlık eve zarar vermesin diye karların dökülmesi gerekir. Bazan doğadaki zararları vardır. Ağaçların dallarını kırar, bazılarını devirir.
Kar çocuklarında en çok sevdiği doğa olayıdır. Karda oynamaya çok severler, dısarıda kardan adam yapıp kartopu oynarlar. Yerleri uygun olanlarda kızaklarla yokuş yerlerden kayarlar.Ava meraklı insanlar içinde değişik ve istenilen bir ortam oluşur. Bu zamanda uygun olan avcılığı gerektiği şekilde yaparlar. Bu anlatıklarım evde kış için gerekli ve yeterince hazırlığı olanlar için iyi olur. Kış için yeterince ısınacak ve yiyecek hazırlığını yeterli gelirleri olmadığı için yapamayanlarda vardır.
Şimdi Lazonada şehirdeki apartmanlarda kaloriferle kışın soğuğundan korunulur. Bazı evler ve köylerde bu sobalarla olur. Yakın Geçmişte evlerin hepsinde sobalar vardı. Bu sobalarda kömür olmadığı için önceden hazırlanan odun yakılırdı. Sobalarda kaynayan yemeklerin, kestane ve saklı mısırın haşlanması ile oluşan doğal yiyeceklerin kokusunu ne yazıkki şimdilerde pek göremeyiz.
Lazonada doğa kendini dengelemiştir. Yazı, ilkbaharı, kışı ve sonbaharı hepsini yaşar Lazona. Kış olmazsa ilkbaharda olmaz. Doğa uyumak için her zaman kardan yorganını bekler, uyanmak içinde baharı.
Osman Şafak Büyüklü
