I. Gubaz’dan sonraki dönemde Lazi krallığı üzerindeki Bizans etkisi ağırlığını hissettirmeye başlamış ve krallık, önce İranlıların, ardından da Bizans imparatorluğunun hegemonyası altına girmiştir. I. Gubaz’ın oğlu ve veliahtı olan kişi hakkında net bir bilgi yoktur. Ancak, yine Priskus’un kayıtlarından günümüze ulaşan bazı parçalarda, MS. 468 yılında, Suanilerle Lazlar arasında bir çatışma olduğundan bahsedilir ki, muhtemelen bu, Suani kabilesinin Lazlara karşı bir ayaklanmasıdır. Bu olaylar sırasında, pek net olmayan bir ifade ile anılan “Sematos” isimli kişinin, “Lazların lideri” konumunda olduğu düşünülmektedir152 ve bu konumu ile onun; söz konusu veliaht, yani Laz kralı Semat olması muhtemeldir. Doğu Karadeniz’in bu yıllarına ilişkin olarak, Antakyalı Joannes tarafından günümüze ulaştırılan, bir başka ayrıntı da, MS. 470’li yıllara aittir. Bu bilgiye göre, Trabzon civarındaki Tzaniler, Romalılara büyük zararlar vermişler ve İmparator Leo da bunun üzerine bölgeye bir destek kuvvet göndermiştir.153
MS. 519'da Cassiodorus tarafından yazıldığı ve sonraki yıllarda Jordanes tarafından yayınlandığı bilinen “Goth Tarihi” adlı eserde, Kafkas dağlarının doruklarında yer alan ve “Kaspian kapıları” olarak adlandırılan geçitlerin, Lazların kontrolü altında olduğu bildirilmektedir.154 Bahsedilen bölge, Kafkas dağlarının en yüksek zirvesi olan Elbruz dağını da kapsamaktadır ve yazıldığı tarihteki güncelliği şüpheli olan bu bilgi, Lazi krallığının, egemenlik sahasının kuzeydoğu yönündeki en uç noktasını ifade etmektedir. Tarihçi Malalas’ın kayıtlarına göre ise, bu yüzyılın ilk çeyreğinde hüküm süren Laz kralı Zamnaz’ın İran hegemonyası altında olduğu anlaşılmaktadır.
MS. 522 yılında Zamnaz’ın ölümü üzerine, Laz geleneklerine göre yerine büyük oğlu I. Tzat kral olmuş, ancak İranlılar onun krallığını tanımamışlardı. Bizans tarihçisi Malalas bu olayla ilgili gelişmeleri, Bizans resmi bakış açısıyla aktarmaktadır;
“Pers geleneklerini ve dini vecibelerini yerine getirmeyen yeni Laz kralı Ztathius,155 Paganist inançları da reddetmiş ve Pers İmparatoru Kavad tarafından krallığı onaylanmamıştı. Babası Damnazes öldüğünde, hemen, İstanbul’da bulunan Bizans imparatoru Justin’e bir ziyarette bulunarak, kendisini Laz kralı olarak tanımasını ve himayesi altına almasını talep eder. Bu talebi imparator tarafından kabul edilir. Bu şekilde Hristiyanlığı kabul ederek vaftiz olan Ztathius, Patrik Nomos’un büyük kızı Valeriana ile evlenir ve onu da yanına alarak ülkesine geri döner. Bizans imparatoru Justin tarafından krallık tevci edilen Tzathius’a Bizans stili bir krallık tacı ile saf ipekten beyaz bir kaftan giydirilmişti. Kenarları, şahane altın işlemelerle bezenmiş, boynuna da imparator Justin’in bir madalyonu takılmıştı . Ayrıca beyaz bir tunik ve aynı şekilde üzerinde imparatorun portresinin bulunduğu, harika altın nakışlarla süslenmiş bir “paragaudion” giyinmişti. Ayaklarında ise, kendi memleketinden getirdiği, İran tarzında incilerle süslenmiş ayakkabıları vardı ve kemeri de aynı şekilde incilerle bezenmişti. Kral Ztathius ve eşi Valeriana, bunların dışında imparator Justin’den daha bir çok armağanlar da almışlardı.” (Malalas 17.9) 156
Daha sonraki tarihlere ait bir derleme olan “Khronikon Paskhale” isimli eserde de, bu olay, isim yazılışlarındaki bazı farklar dışında,157 aynı şekilde aktarılmaktadır.158
I. Tzat’ın saltanatı sırasında, Lazika krallığında yaşanan en ilginç gelişmelerden birisi, Lazika’nın doğu komşusu olan İberia kralının, İran ordusundan kaçarak, ülkesinin ileri gelenleri ile birlikte, eşini, çocuğunu ve kardeşlerini de yanına alıp, Lazi topraklarına sığınmasıdır. Lazi ülkesi uzunca bir süre, İranlıların bu ve benzeri gerekçelere dayanarak düzenlediği saldırılarla mücadele etmek zorunda kalır.159
MS. 528 yılında Pers imparatoru, bu kez de Lazların Bizanslılarla ittifak yapmasını gerekçe göstererek, Laz kralı Tzat'a karşı sefere çıkar. Bu gelişme üzerine I. Tzat, Bizans imparatoruna haber yollayarak yardım ister ve büyük bir Bizans kuvveti Laz kralına destek olarak yollanır.160 Bölge, bu yıllarda, Bizanslılarla İranlılar arasındaki uzun süreli egemenlik mücadelelerine sahne olmuş ve aynı dönemde Laz kralı I. Tzathi’in ardından, muhtemelen onun kardeşi olan Opsit, Laz kralı olarak tahta geçmiştir. Hangi yıllar arasında saltanat sürdüğü bilinmeyen bu kralın ismi, yalnızca, kendisinden sonraki dönemde, ardında bıraktığı Bizanslı sevgilisi Theodora’nın İranlılar tarafından kaçırılması ile anılmıştır.161
MS.532 yılında, İranlılar ve Bizanslılar arasında bir barış antlaşması yapılarak geçici bir ateşkes dönemine girilmiş, bu dönemde de Laz kralı Opsit’in ardından, yine muhtemelen I. Tzat’ın oğlu olan II. Gubaz, amcasının yerine tahta geçmiştir.
